Os nomes galegos máis fermosos

En Galicia está crecendo o uso de nomes galegos para os novos nacementos. Dende Galicia Alive imos facer as nosas propostas para os nomes que consideramos os máis fermosos da nosa lingua:

NOMES DE RAPAZAS:

  1. Sarela
    Nome dun río de Compostela: Sar.
  2. Xoana
    Procede do hebreo Yohanan ou Yehonan, ‘Deus é misericordioso’.
  3. Erea
    Grega: paz
  4. Xiana
    Latina: referido ao xentilicio da familia Iulia, dedicada a Xúpiter
  5. Xulia / Xuliana / Xulieta
    Latina: referido ao xentilicio da familia Iulia, dedicada a Xúpiter
  6. Galicia
    Céltica a través do nome que deron os romanos á nosa terra: Callaecia ou Gallaecia, pronunciado aprox. Kalaikia, a partir do etnónimo céltico calleaci, posiblemente derivado do teónimo Caleac. Polo tanto o significado podería ser terra do pobo da deusa Caleac.
  7. Noela
    Relativa ás orixes da Vila de Noia.
  8. Sabela
    Hebrea: consagrada a Deus, adoradora de Deus.
  9. Branca
    Xermánica: (*blank) branca, brillante.
  10. Lúa
    Nome afectivo e augural dado a unha meniña co desexo de que sexa tan
    luminosa, bela ou inflluente coma a lúa (do latín luna).
  11. Tareixa
    Nome hispano frecuente na Idade Media que tiña como forma primitiva
    Tarasia, de orixe escura.
    Variantes: Tereixa, Teresa.

NOMES DE RAPACES:

  1. Xoán
    Procede do hebreo Yohanan ou Yehonan, ‘Deus é misericordioso’.
    Variante: Xan
  2. Xoel
    Hebreo: Iavé é Deus
  3. Martiño
    Latina: de Marte, ou guerreiro
  4. Xián
    Latina: da familia Xulia
  5. Brais
    Do alcume latino Blasius, posiblemente procedente do latín blaesus (tatexo)
  6. Cibrán
    Latina: delgado, transparente ou orixinario de Chipre
  7. Tristán
    Celta: ruído ou mensaxeiro
  8. Anxo
    Grego: Mensaxeiro.
  9. Osián
    De orixe escura. Para algúns procede do gaélico oisin, ‘cerviño’. Tamén é
    posible que teña que ver coa exclamación hebrea Hoxianna! (latinizada
    Hosanna)
  10. Breixo.
    Latina: sincero, que conta a verdade
  11. Breogán
    Celta: xefe dos celtas que poboaron Galicia

(máis…)

Castellano de Catalunya para galegos. Segunda edición

Como continuación do anterior artigo colgado sobre o castellano de Catalunya, temos o artigo de hoxe. Esta é a segunda edición desas palabras que utilizan os cataláns por contaminación da súa lingua propia.

  • Hacer campana

Podería ser que houbese moitos campaneiro, pero non é iso. Polas terras galegas, a expresión máis usada é latar. Faltar á clase, este é o significado.

  • Explicar

Os cataláns xamais che contarán un conto, non, eles explícancho directamente. Eugenio explicaba chistes. 😉
Tampouco se contan os contos. Os contos tamén se explican.

MNAC en Montjuic

  • Natural

Por favor, un café con leche. (Si us plau, un café amb llet)

– Caliente o natural (Caliente o Natural)

– … (quero que sexa natural, pero tamén a quero quente…)

As cousas do tempo son naturais.

  • Merci

Pois si, é francés. A palabra correcta en catalán é gràcies. O equivalente é como cando nós usamos obrigado

Parc Güell

  • Deu 

Pois para despedirnos imos con esta palabra que é maneira curta de dicir adeu (adeus en galego). É o seu particular deica.

Hai algunha expresión máis que deixaremos para algún artigo posterior. Esperamos que vos gustase.
Agora axúdanos a seguir escribindo mercando calquera artigo a través deste link:

http://amzn.to/2p7rCqB

Cal é o teu himno?

Cada vez que vemos O Noso Derbi o como decimos en Galicia Alive O Noso Clásico desfrutamos dun espectáculo espectacular do Himno de Galicia.

Segundo a RAG un himno é:
Composición musical destinada a ser cantada en honra e loanza de algo ou de alguén e que se converte en símbolo dunha comunidade de persoas, dun ideal etc.

Dende aquí queremos preguntarvos: ¿Dos seguintes himnos cal considerades o voso?

  • Himno do Antigo Reino de Galicia

  • Himno de Galicia (actual)

  • Himno do Reino de España

  • Himno da Alegría

  • Himno da II República Española

Dende Galicia Alive deixamos a escolla a vosa elección, pero ante todo pedimos respecto a decisión de cada persoa. Comentádenos aquí a vosa preferencia.

 

 

 

Castellano de Catalunya para galegos

Dende fai uns anos, eu, como corresponsal de Galicia Alive, vivo na Cidade Condal de Barcelona. Como sabedes ao igual que en Galicia, Catalunya ten unha lingua de seu, a cal fai que as persoas cando falen en castellano fagan traducción literais ou usen palabras que desconcertan aos que non somos de alí. Pensade, por exemplo, cando lle dicides colo a un estranxeiro…

Tedes aquí unha serie de expresión e palabras que vos serán de utilidade por se vides a Barcelona.

– Hacer una cervezas

A pesar de que en Barcelona existen moitas cervexas de artesás, isto non quere dicir que a persoa en si teña unha destilería, non. Isto é unha invitación para tomarlle unha.

– Ves

Ves a la mierda… Non che están preguntado se a ves algún excremento. Estanche dicindo que non que caes moi ben. Ves é o imperativo do verbo anar que é ir en català, é dicir é o noso vai .

– Os cataláns non saben se veñen ou van

En Catalunya o uso de ir e de vir é confuso. Se estás falando por teléfono cunha persoa e quedades na túa casa, esta persoa dirache vengo… Isto é moi é simple de explicar, pero é fácil de notar cando non está ben.

Sagrada Familia

– Plegar

A palabra plegar significa dobrar ou encartar a roupa. Debido a que durante o boom textil en Catalunya moitas persoas se dedicaban a empaquetar o producto. Tamén está a teoría de que vén de orixe mariñeiro: plegar velas ao chegar a porto.

– Póñenlle pero a calquera cousa

Comemos, pero…. Aínda que non é en toda Catalunya, en algúns lugares sí se utilizan este pero como coletilla.

Festes de Gràcia

– A muiñeira é distinta.

Cando escoitas a unha persoa catalana falar de muiñeira, en moitos casos falarán de “muñeiras” sen o “i”. Por que? En català, a palabra munyir (débeser ler “muñir”) significa muxir. Polo que para eles sería algo como a muxidora…

Hai outras expresións e palabras características, pero deixarémolas para próximas ocasións.

 

O porqué do "Día das Letras Galegas"

Outro 17 de maio para celebrar. Sabemos que a maioría de vós xa sabedes o porqué desta celebración.
Para aquel@s galeg@s que non o saben, imos contarllo.

O DÍA DAS LETRAS GALEGAS é unha celebración, unha celebración que se fai dende o ano 1963. O 20 de marzo de 1963, Francisco Fenández del Riego, Manuel Gómez Román e Xesús Ferro Couselo, os tres membros da Real Academia Galega, escribiron unha carta ao presidente desta institución para que se sometese a votación a proposta de celebrar o centenario da publicación da obra Cantares Gallegos, a primera gran obra da Literatura Galega Contemporánea. É unha obra de Rosalía de Castro.

“Todos sabemos que o libro rosalián editado en 1863, ten sido a primeira obra maestra con que contóu a Literatura Galega Contemporánea. A súa aparición veu a lle dar prestixio universal á nosa fala como instrumento de creación literaria. Representa, pois, un fito decisivo na historia da renacencia cultural de Galicia.
Ninguén desconoce que o libro ten unha forza simbólica estraordinaria. Sendo a amosa máis reveladora do nivel cultural dos pobos, non é de estranar o afán de esparexelo e de lle abrir camiños pra ensanchar o ámpido dos seus leitores. No caso de Galicia, ningunha data máis axeitada pra enaltecer e difundir o libro eiquí producido, que a que conmemora a pubricación da obra coa que se encetóu o prestixio contemporáneo das Letras galegas”

E dende entón, temos festivo o 17 de maio para poder celebrar o día da nosa lingua.

1963-Rosalía de Castro
1964-Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
1965-Eduardo Pondal
1966-Francisco Añón
1967-Manuel Curros Enríquez
1968-Florentino López Cuevillas
1969-Antonio Noriega Varela
1970-Marcial Valladares Núñez
1971-Gonzalo López Abente
1972-Valentín Lamas Carvajal
1973-Manuel Lago González
1974-Xoán Vicente Viqueira
1975-Xoán Manuel Pintos Villar
1976-Ramón Cabanillas
1977-Antón Villar Ponte
1978-Antonio López Ferreiro
1979-Manuel Antonio
1980-Alfonso X el Sabio
1981-Vicente Risco
1982-Luis Amado Carballo
1983-Manuel Leiras Pulpeiro
1984-Armando Cotarelo Valledor
1985-Antón Losada Diéguez
1986-Aquilino Iglesia Alvariño
1987-Francisca Herrera Garrido
1988-Ramón Otero Pedrayo
1989-Celso Emilio Ferreiro
1990-Luis Pimentel
1991-Álvaro Cunqueiro
1992-Fermín Bouza Brey
1993-Eduardo Blanco Amor
1994-Luis Seoane
1995-Rafael Dieste
1996-Xesús Ignacio Ferro Couselo
1997-Ánxel Fole
1998-Xoán de Cangas, Martín Códax y Mendinho
1999-Roberto Blanco Torres
2000-Manuel Murguía
2001-Eladio Rodríguez
2002-Fray Martín Sarmiento
2003-Antón Avilés de Taramancos
2004-Xaquín Lorenzo,Xocas
2005-Lorenzo Varela
2006-Manuel Lugrís Freire
2007-María Mariño
2008-Xosé María Álvarez Blázquez
2009-Ramón Piñeiro López
2010-Uxío Novoneyra
2011-Lois Pereiro
2012-Valentín Paz Andrade
2013-Roberto Vidal Bolaño
2014-Xosé María Díaz Castro
2015-Xosé Filgueira Valverde
2016-Manuel María
2017-Carlos Casares

Centrándonos agora no homenaxeado deste ano: Carlos Casares Mouriño

Carlos Casares

Carlos Casares

Carlos Casares Mouriño, nado o 24 de agosto deo 1941 en Ourense. Estudou filosofía e letras na USC. Foi lector en varias universidades europeas. Cando retornou a Galicia decidiu ubicarse na cidade olívida. Foi alí onde medrou como escritor, editor e catedrático de instituto.

As súa ideoloxía estiveron marcadas polo intelectual Ramón Piñeiro López. No 2009, foi o homenaxeado no Día das Letras Galegas. Foi unha das grande figuras do “Galeguismo” durante o século XX. Foi o fundador da Editorial Galaxia e da revista Grial.

Foi elexido membro da Real Academia Galega no ano 1977 e foi diputado autonómico polo PsdeG-PSOE no 1981 e presidente da Consello de Cultura Galega no 1996.

Das súa obras, podemos diferencia entre obras escritas para adultos e infantís.

Narrativa adulta:

«Vento ferido» (1967),
«Cambio en tres» (1969)
«Xoguetes pra un tempo prohibido» (1975)
«Os escuros soños de Clío» (1979)
«Ilustrísima» (1980)
«Os mortos daquel verán» (1987)
«Na marxe de cada día: follas dun diario» (1994)
«Deus sentado nun sillón azul» (1996)
«Un país de palabras» (1999)
«O sol do verán» (2002)

Narrativa infantil:

«A galiña azul» (1968)
«As laranxas máis laranxas de tódalas laranxas» (1973)
«O can Rin e o lobo Crispín» (1983)
«Lolo anda en bicicleta» (1996)
«O galo de Antioquía» (1994)
«Un polbo xigante» (2000)
«Este é Toribio» (1991)
«Toribio contra o profesor Smith» (1991)
«Toribio e o contador de contos» (1991)
«Toribio ten unha idea» (1992)
«Toribio revoluciona o tráfico» (1994)

Tamén escribiu ensaios e artigos periodísticos.

Bo Día das Letras Galegas, galegos alive

A situación do galego en Asturias

A semana pasada falamos e agradeciamos a un auxiliar de voo que nos dese as instruccións na nosa lingua nun voo dende Galicia. Agora ben, como está a situación do galego nos lugares fóra das súas fronteira? Falamos con Carlos Xesús Varela Aenlle, investigador universitario que se adicou durante moitos anos a seguir a evolución do galego nos lugares entre o río Eo e o Navia, e isto é o que nos conta:

 

A situación do galego en Asturias é preocupante, por mor de diversos motivos e moi dispares. Entre eles, a perda de poboación comarcal no Eo-Navia, unha situación de fronteira onde a poboación moitas veces non é capaz de xebrar entre identidade e lingua, o poder sentirse asturiano completamente e falar galego; por outra banda, a polémica desatada todos estes anos sobre a súa nomenclatura e a súa filiciación lingüística medrada especialmente por tres eixos: un medio xornalístico contaminante La Nueva España, unha academia allea (a Academia da Lingua Asturiana) que consegue a potestade legal dun xeito retorcido e a falta de concienciación na propia Galicia.

Bandeira de Asturias

Bandeira de Asturias

A poboación que fala galego en Asturias é de máis ou menos 40.000 persoas, sendo porcentualmente maior cá do asturiano, non existe unha norma definida, só unhas propostas e o incumprimento de decretos de semi-oficilidade é constante, a toponimia non se respecta por parte do goberno do Principado e o apoio á cultura eonaviega é moi feble.

Desde Galicia sorprende que as forzas políticas máis conscientes case nunca falen da situación das comarcas estremeiras de lingua galega, nin tampouco as institucións (Universidades, Xunta de Galicia, Consello da Cultura Galega, Real Academia Galega) ou aquelas asociacións culturais que podería mesmo tender pontes de colaboración.
Ademais en Asturias hai outra lingua, o asturiano, que se move nun magma de movementos, asociacións e persoas individuais, que raramente converxen coa idea da protección da lingua galega e de chamarlle polo seu nome, aínda que nestes derradeiros anos se avanzou neste eido abondo, e non existe o rexeitamento inicial. A unión das dúas loitas lingüísticas favorecía a todos sen dúbida ningunha.

A temática sobre o galego de Asturias é amplísima, existe un bo número de escritores, bastantes obras literarias, aínda que se está a perder moito patrimonio inmaterial. Desde logo un dos grandes problemas é a falta de apoio por parte das institucións galegas que deberían tomar todo o territorio lingüístico coas mesmas condicións e buscar a colaboración entre as partes, como aconteceu nalgúns aspectos como no ensino no Bierzo.

 

Agradecemos a Carlos Xesús Varela Aenlle a súa sinceridade ante este tema que para moitos galegos é descoñecido. Deixamos a páxina de facebook onde poden seguir e informarse máis da situación da nosa lingua en terras asturianas:

https://www.facebook.com/galegodeasturias/

 

Ryanair, a primeira compañía aérea que fala galego

Este pasado domingo, 23 de outubro de 2016, no voo de Ryanair do aeroporto de Santiago de Compostela con destino Barcelona aconteceu algo que nos alegrou, e moito. Por primeira vez nunha aeroliña escoitamos a nosa lingua.

Todo aconteceu cando estabamos a piques de despegar, de camiño á pista de despegue, e de súpeto sou unha voz dando as instruccións que debiamos seguir durante o voo.

A única que pena é que non sexa algo habitual en todos os voos á Galicia.

Dende Galicia Alive e eu persoalmente por estar neste voo queremos agracederlle a este azafato que dignificase a nosa lingua deste xeito, xa que non puidemos agradecerllo nese momento.


 
 

 
 

Mercando algún destes artigos colaboras con Galicia Alive:

A incompatibilidade entre Google Adsense e o galego

Google Adsense é un sistema de publicidade desenvolvido por Google. Permite que os administradores de páxinas web formen parte dun mesmo circuíto publicitario no que se publicitian textos e imaxes que Google selecciona conforme aos criterios do cibernauta, como a súa localización ou o seu historial de buscas.

O galego é a propia de Galicia. Esta lingua románica é oficial na Comunidade Autónoma de Galicia xunto co castelán. A parte de en Galicia, a lingua fálase tamén en territorios limítrofes con esta comunidade, aínda que sen estatuto de oficialidade. Estes lugares son:

Flag of Asturias (indoor).svg Terra Eo-Navia
Bandera de El Bierzo.svg O Bierzo
Bandera de Zamora.svg As Portelas
Bandera de Cáceres.svg Val de Xálima

O galego tamén é utilizado na diáspora galega. Este é o proceso de emigración masiva que se produciu en Galicia durante as tres últimas décadas do século XIX ata ben pasada a metade do século XX. Na segunda década do século por mor da crise en Galicia e España iníciase unha segunda vaga de emigración galega, principalmente cara países do norte de Europa. Isto fai do galego unha lingua cuns 4.000.000 de falantes.

galicia-google

Pois ben, parece ser que estas dúas ferramentas, Google Adsense como ferramenta de negocio e o galego como ferramenta de comunicación, non son compatibles.

Recentemente quixemos pasar, nós, Galicia Alive, de ser unha web sen máis a rentabilizar o noso traballo. A nosa sorpresa foi que tras tentar abrir unha conta no Adsense obtivemos a seguinte resposta:

“Gracias por el interés mostrado en Google AdSense. Desafortunadamente, tras examinar su solicitud, no podemos aceptarle en AdSense en este momento.

No hemos aprobado su solicitud por los motivos que enumeramos a continuación.

Idioma no disponible: hemos comprobado que la mayor parte del contenido de su sitio se encuentra en un idioma que no está disponible en estos momentos. Los idiomas en los que se ofrece el programa y la segmentación de anuncios se indican en este artículo de ayuda. Si administra o posee otro sitio en uno de los idiomas disponibles, no dude en volver a enviar la solicitud según se indica más adelante. Si bien esperamos poder ofrecer AdSense en su idioma muy pronto, todavía no podemos anunciar una fecha concreta.”

Non imos ser nós os que lle imos dicir o tipo de políticas que debe seguir a unha empresa nin tampouco obrigar a ninguén a facer o que non quere facer. A pesar diso, resúltanos raro e queremos que chegue o máis lonxe posible o que nos aconteceu, así como expresar o noso malestar ao respecto. Non polo gran número de visitas que aínda non temos, senón polo que nós considerámos unha falta de críterio e de sentido. Por estar a web en galego non é posible poñer anuncios? Non hai mercado en galego? Quizais hai poucos anuncios en galego?

Esperamos que a frase “Si bien esperamos poder ofrecer AdSense en su idioma muy pronto, todavía no podemos anunciar una fecha concreta” sexa certa e que o galego poida, por fin, ser considerada unha lingua de negocio.

Axúdanos a seguir escribindo mercando en Amazon a través deste link: